Normalde, savaş esnasında ilk temastan hemen önce bir şok silahı olarak kullanılan, döneminin “ağır cirit” sınıfında olan MEŞHUR ROMA MIZRAĞI Pilum, belirli bir özellikle tasarlanmıştı: bir kalkanı delip arkasındaki bireyin içine girebilirdi.
Hızdan ziyade kütleye bağlı olarak, kısa mesafede bir pilumla hücum eden roma askeri, düşman üzerinde daha sonraki dönemlerde tüfeklerin yapacağı etkiyle hemen hemen aynı etkiye sahipti. Tasarımı ile Pilum, gelişim tarihi boyunca geniş bir tür çeşitliliği ile tek tip değildi, ancak dört yüzyıldan fazla bir süre boyunca Roma lejyonerinin emrindeki silah cephaneliğinin hayati bir parçası olarak kaldı.
İber Yarımadası ve Balkanlar’daki son büyük buluntuların yanı sıra yazılı kayıtlar ve titiz bilimsel analizlerin gösterdiği kadarıyla, bilinen dünyayı fethetmeye yardımcı olan Roma “ağır ciritinin”, güneş batmayan ülke olma konusunda, Roma için ne derece kullanışlı olduğunu görmekteyiz.
